Dubbelhoornige neushoornvogel wiki Wilfried BernsAuthor: Wilfried Berns/ Tiermotive.de
License: CC BY-SA 2.0 DE
    Dubbelhoornige neushoornvogelAuthor: L. Shyamal
License: public domain

    Dubbelhoornige neushoornvogel wiki Lip Kee YapAuthor: Lip Kee Yap
License: CC BY-SA 2.0

Vogels

Buceros bicornis

gb Great hornbill  de Doppelhornvogel fr Calao bicorne

Leefgebied

De dubbelhoornige neushoornvogel komt voor in de Zuid-Aziatische landen Bangladesh, India, Nepal , Bhutan en China en in de Zuidoost-Aziatische landen Myanmar, Thailand, Laos, Cambodja, Vietnam, schiereiland Malakka en Indonesië.

Deze vogels leven in bomen in voornamelijk natte, hoge en groenblijvende bossen. Voor het bouwen van nesten geven ze de voorkeur aan oude bomen die boven het bos uitsteken. De hoogte van de boom en de aanwezigheid van een natuurlijke holte die groot genoeg is voor het vrouwtje en haar eieren zijn belangrijker dan de soort boom. Dezelfde nestplaats wordt ieder jaar weer gebruikt. Ze komen voornamelijk voor op hoogtes tussen de 600 en 2000 m.

Uiterlijk

De dubbelhoornige neushoornvogel is een van de grootste neushoornvogels, met een lengte van 95 tot 120 cm. De soort kan zo'n 3 kilogram wegen en heeft een maximale spanwijdte van zo'n 151-178 cm en een staart van zo'n 90 cm. De vogel heeft zwarte wangen en een grote gele snavel met een forse "hoorn". De hals en de buik zijn wit. Naar de kop toe wordt de hals geleidelijk okerkleurig. De vleugels zijn zwart met twee witte banden, één aan het eind van de vleugel en één midden op de vleugel. De staart is wit, met een brede zwarte band die verder naar het staarteinde ligt dan bij de gewone neushoornvogel.

Een gekleurde olieachtige substantie uit een klier bij de staart wordt gebruikt om de veren te verzorgen. Hierdoor kunnen de veren een geel tot rode gloed krijgen. Net als andere neushoornvogels hebben ze opvallende wimpers. Mannetjes en vrouwtjes zien er hetzelfde uit, behalve dan dat de irissen van het mannetje rood zijn en die van het vrouwtje wit. Verder hebben de mannetjes een iets grotere snavel en hoorn.

Wetenswaardigheden

Het vrouwtjes metselt zich tijdens de broedperiode in.

Voedsel in de natuur

Dubbelhoornige neushoornvogels eten voornamelijk (wilde) vruchten, maar ook wel kleine zoogdieren, hagedissen, slangen en insecten. Gevangen zoogdieren en reptielen moeten eerst worden opgeworpen, alvorens ze in het keelgat verdwijnen.

Gedrag

Deze vogels leven gewoonlijk met een vaste partner in groepen van 2 tot 40 vogels. Ze zijn overdag actief. 's Nachts verzamelen ze zich in grote groepen van enkele honderden vogels. Het zijn geen trekvogels, maar over het algemeen verplaatsen ze zich binnen een gebied van 14,7 km2. Mannetjes vechten met elkaar door met de hoornen naar elkaar te stoten, vooral wanneer ze om de gunst van een vrouwtje vechten. Hiermee wordt duidelijk welk mannetje dominant is. Opmerkelijk is dat het vrouwtje zich tijdens het broeden in een holte in een boom inmetselt.

Met uitzondering van het broedseizoen communiceren deze vogels erg luid. Wanneer ze elkaar het hof maken zingen mannetjes en vrouwtje afwisselend in een soort duet. 's Nachts maken ze het meeste lawaai wanneer ze in grote groepen bijeen zijn.

Predatie

Dubbele neushoornvogels hebben door hun omvang en het feit dat ze hoog in het bos zitten weinig natuurlijke vijanden. Af en toe wordt er echter door mensen op deze vogels gejaagd voor het vlees, de hoorns en de veren, o.a. voor het maken van geneesmiddelen en voor rituele doeleinden. Door hun grote formaat en het duidelijk herkenbare geluid dat ze maken zijn ze makkelijk op te sporen door jagers.

Voortplanting in de natuur

Dubbelhoornige neushoornvogels broeden van februari tot mei. De grootte van de hoorn speelt een belangrijke rol bij het verleiden van en het vechten om een vrouwtje. De mannetjes stoten elkaar met de snavel.

Ze nestelen in reeds bestaande boomholtes, die ze met modder dichtmetselen. Door een smalle opening reikt het mannetje zijn broedende partner voedsel aan. Het vrouwtje legt 1 tot 2 eieren die in 38 tot 40 dagen worden uitgebroed. Nadat de eieren zijn uitgekomen blijft het vrouwtje nog vijf weken in de holte. In die periode is het vrouwtje in de rui en kan ze niet vliegen. Daarna verlaat ze de boomholte waarna de jongen deze weer dichtmetselen. De jongen worden nog twee weken door beide ouders in het nest gevoerd. Nadat ook de jongen de boomholte hebben verlaten worden ze nog door de ouders gevoed tot ze 15 weken oud en onafhankelijk zijn.

Bedreiging

De grootste bedreiging vormt het verlies van leefgebied en de kap van oude bomen die deze vogels nodig hebben om nesten in te bouwen. Om deze redenen is de dubbelhoornige neushoornvogel door de IUCN als "bijna bedreigd" geclassificeerd.

Bronnen

Creative Commons-Licentie
Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.

Paspoort

Naam Dubbelhoornige neushoornvogel
Klasse Aves (vogels)
Orde Bucerotiformes
Familie Bucorvidae
Geslacht Buceros
Soort Buceros bicornis
Grootte  95-120 cm
Startlengte 90 cm
Spanwijdte 151-178 cm 
Gewicht 3 kg 
Paartijd Februari-mei 
Broedinterval Jaarlijks 
Broedtijd 38-40 dagen
Nest Boomholtes
Geboorte Februari-mei
Aantal eieren 1-2 eieren 
Uitvliegen 70-100 dagen 
Geslachtsrijp  4-5 jaar
Levensduur35 tot 35-40 jaar in het wild
Voeding in de natuur Vruchten, maar ook wel kleine zoogdieren, hagedissen, slangen en insecten 
Leefgebied Zuid- en Zuidoost-Azië 
Groep/solitair Groepen van 20 to 40 vogels 
Fokprogramma EEP: ALPHEN, Joost Lammers 
CITES Appendix I (1992) 
IUCN Bijna bedreigd (NT)
Follow Us