Edelpapegaai Author: Rodrigo Fernández
License: CC BY-SA 4.0
    Leefgebied edelpapegaaiBirdLife International. 2012. Eclectus roratus.
The IUCN Red List of Threatened Species 2012.
Accessed on 13 May 2016.
    Edelpapegaai Author: Doug Janson
License: CC BY-SA 3.0

Vogels

Eclectus roratus

gb Eclectus Parrot  de Edelpapagei fr Grand Éclectus

Leefgebied

Deze standvogel komt van nature voor in Nieuw-Guinea, Indonesië en Noord-Australië. Er komen enkele ondersoorten voor, waarbij de subtiele verschillen in uiterlijk vooral te zien zijn bij de vrouwtjes. 

Edelpapegaaien bewonen oerwouden, gedeeltelijk beboste gebieden, boomsavannen en mangroven tot op hoogtes van 1000 meter. Ook brengen ze regelmatige bezoeken aan landbouwgebieden waar ze zich te goed doen aan de aldaar verbouwde gewassen, zoals maïs. Verder laten ze zich nog wel eens zien op plantages en in plantsoenen.

Uiterlijk

Het mannetjes en het vrouwtje hebben ongebruikelijke kleurverschillen. De lichaamslengte bedraagt 35 cm, de spanwijdte 90 cm en het gewicht 500 gram. 

Het mannetje is overwegend heldergroen met een gele tint op de kop. Hij heeft blauwe hoofdslagpennen en rode flanken en primaire dekveren. De staartveren zijn in het midden groen en meer naar buiten blauw. Het vrouwtje is overwegend rood met een donkere tint op de rug en de vleugels. De mantel en de dekveren zijn paars en de vleugelranden zijn blauw. De rand van de staart is aan de bovenkant oranjerood en aan de onderkant oranje met gele accenten.

De bovensnavel van het mannetje verloopt in kleur van oranje bij de basis tot geel aan de punt. De ondersnavel is zwart. De snavel van het vrouwtje is helemaal zwart. De bovensnavel van zowel manlijke als vrouwelijke jonge vogels verlopen van bruin bij de basis tot geel aan de punt.

Wetenswaardigheden

  • Het mannetjes en het vrouwtje hebben voor vogels ongebruikelijke kleurverschillen. 
  • Edelpapegaaien hebben een ongebruikelijk lang spijsverteringskanaal en hebben daarom veel vezels nodig.
  • Een vrouwtje paart met meerdere mannetjes en een mannetje met meerdere vrouwtjes.

Voedsel in de natuur

In hun leefgebied voeden ze zich in hoofdzaak met het vruchtvlees van diverse vruchten (bananen, papaya, vijgen). Verder bestaat de voeding uit nectar, bessen, zaden, noten en bloesems van vruchtdragende bomen en struiken. Regelmatig dringen ze maïsplantages binnen om zich daar tegoed te doen aan het rijpende maïs.

Predatie

Bekende predatoren zijn haviken en uilen. 

Gedrag

Buiten de broedtijd worden de vogels vaak alleen gezien of in kleine (familie) groepjes. Vrijwel nooit worden ze waargenomen in groepen van meerdere vogels.

Voortplanting in de natuur

Edelpapegaaien kunnen waarschijnlijk het hele jaar broeden maar ze broeden voornamelijk van augustus tot september. Op Buru broeden ze in november en op de Salomonseilanden van april tot augustus.

Edelpapegaaien broeden in holtes in grote bomen in het regenwoud. Geschikte holtes zijn zeldzaam en het vrouwtje zal de gekozen nestplaats tegen andere vrouwtjes fel verdedigen. Het vrouwtje blijft bijna 11 maanden per jaar bij het nest waarbij ze die zelden verlaat. Ze vertrouwt erop dat meerdere mannetjes haar voedsel brengen waarbij de mannetjes het voedsel dan opbraken. 

Deze mannetjes vliegen soms wel tot 20 km om voedsel te kunnen brengen. Meestal zijn het per vrouwtje een stuk of vijf mannetjes die regelmatig voedsel komen brengen waarbij ze elkaar beconcurreren en allemaal de gunst van het vrouwtje willen verwerven om de vader van haar jongen te worden.

De vrouwtjes paren met meerdere mannetjes en de mannetjes vliegen van nest naar nest om meerdere vrouwtjes te bevruchten. Dit verklaart ook de kleuren van het vrouwtje en het mannetje. Het vrouwtje moet met haar rode kleur de aandacht van de mannetjes trekken en de groene kleur van de mannetjes werkt als een schutkleur wanneer ze aan het foerageren zijn.

In het nest worden 2 witte eieren gelegd die in 28 tot 30 dagen worden uitgebroed. De jongen vliegen na 11 weken uit. Na 2 tot 3 jaar zijn ze geslachtsrijp. In gevangenschap kunnen deze vogels 28 jaar worden.

Bedreiging

Edelpapegaaien hebben een groot verspreidingsgebied. De populatie neemt wel af maar niet in hoog tempo. Ze zijn daarom door de IUCN geclassificeerd als "Niet bedreigd" 

Bronnen: 

Creative Commons-Licentie
Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.

Paspoort

Naam Edelpapegaai
Klasse Aves (vogels)
Orde Psittaciformes (Papegaaiachtigen)
Familie Psittaculidae (Papegaaien van de Oude Wereld)
Geslacht Eclectus
Soort Eclectus roratus
Grootte 35 cm
Spanwijdte  90 cm 
Gewicht  500 gram 
Broedinterval Jaarlijks 
Broedperiode Augustus to september. Op Buru in november en op de Salomonseilanden van april tot augustus.
Nest Boomholte
Aantal eieren 2 eieren 
Broedtijd 28-30 dagen 
Uitvliegen 11 weken
Geslachtsrijp 2-3 jaar
Levensduur 28 jaar in gevangenschap
Voeding in de natuur Vruchtvlees van diverse vruchten (bananen, papaya, vijgen), nectar, bessen, zaden, noten en bloesems van vruchtdragende bomen en struiken, rijpende maïs.
Leefgebied Nieuw-Guinea, Indonesië en Noord-Australië 
Groep/solitair Solitair of kleine groepjes 
Fokprogramma -
CITES Appendix II (12/01/2005)
EU Listing Annex B (04/02/2017)
IUCN Niet bedreigd (LC)
Follow Us