Europese ooievaarAuthor: Kai Schreiber from Jersey City, USA,
License: CC BY-SA 2.0
   Leefgebied europese ooievaarAuthor: Shyamal,
License: CC0 1.0
   Europese ooievaarAuthor: J. Patrick Fischer, License: CC BY-SA 2.5

Vogels

Ciconia ciconia

gb White Stork  de Weißstorch  fr Cigogne blanche

Leefgebied

De Europese ooievaar komt in heel Europa voor. Er zijn twee groepen te onderscheiden: een westelijke en een oostelijke populatie. De westelijke populatie komt voor in Europa, van Duitsland tot in Spanje en Portugal. Daarnaast komt deze populatie ook voor in Marokko, Tunesië en Algerije. De oostelijke groep leeft in Europa van Duitsland tot aan Moskou en verder zuidwaarts tot in Centraal- Zuid Europa en in Turkije. De groepen worden onderscheiden omdat ze verschillende trekroutes en overwinterteringsgebieden hebben. De westelijke populatie overwintert in West-Afrika en de oostelijke populatie in Noord- en Oost-Afrika.

Uiterlijk

De Europese ooievaar is een grote witte vogel met zwarte vleugelranden. Daarnaast zijn de rode poten en snavel erg opvallend. De Europese ooievaar heeft een spanwijdte van 150 tot 170 centimeter.

Voortbeweging

Om energie te besparen tijdens lange vluchten maken ooievaars al zwevend gebruik van warme luchtstromingen. Deze warme luchtstromen zijn er alleen overdag, aangezien ze ontstaan door de warmte van de zon. Boven zee is dit niet mogelijk! Ooievaars steken daarom bij Gibraltar in Spanje en de Bosporus in Turkije de Middellandse zee over. Daar is de zee namelijk het smalst en de inspanning voor de vogels het kleinst

Wetenswaardigheden

  • Typisch voor ooievaars is hun geklepper waarbij de vogels zeer snel herhaaldelijk met de snavelhelften tegen elkaar slaan. Er bestaan verschillende varianten op dit kleppergedrag, dat deel uitmaakt van een begroetingsceremonie of van agressief gedrag.
  • Deze vogels kunnen uitstekend op één poot staan. Omdat de vogels veel warmte verliezen via hun poten houden ze één poot tegen hun onderlijf aan, zodat deze lekker warm tussen de veren bedekt zit. Tijdens het warme weer gaan ze juist met beide poten in het water staan. Dat zorgt voor afkoeling.

Voedsel in de natuur

Slakken, regenwormen, grote insecten, hagedissen, slangen, kikkers, padden en muizen. Heel soms staat er vis op het menu, meestal gaat het dan om een dode vis.

Gedrag

Hoewel de vogels normaal niet in grote koloniën leven, komt het in sommige gebieden voor dat meerdere paren in elkaars buurt hun nest bouwen. Vaak word gedacht dat ze een partner voor het leven hebben. Deze opvatting is onjuist. Europese ooievaars zijn in principe niet partner trouw, maar nest trouw. De Europese ooievaar keert elk jaar naar het nest terug waar hij het jaar ervoor ook op gezeten heeft. Omdat zowel de vrouwelijke als de mannelijke Europese ooievaars dit doen, nestelen ze elk jaar met dezelfde partner. Mocht het voorkomen dat één van de leden niet op komt dagen, dan zal één van hun toch een andere partner kiezen om mee te paren.

Predatie

De grootste vijand voor de Europese ooievaar is de mens. Door ruilverkaveling werd het leefgebied van de vogel zwaar getroffen. Daarnaast is bejaging langs de trekroutes een grote bedreiging voor de Europese ooievaar.

Voortplanting in de natuur

Oudere Europese ooievaars keren altijd naar het nest terug waar ze het jaar ervoor ook gebroed hebben. De vogels die voor het eerst broeden, bouwen zelf een nest van takken en twijgen. Het nest heeft een diameter van 1,5 meter. Oude nesten kunnen wel een hoogte van twee meter hebben en meer dan 500 kilo wegen. Als twee ooievaars op hun nest zitten, verklaren ze elkaar hun "liefde" met spectaculair snavelgeklepper. Het vrouwtje legt drie tot vijf eieren en broedt al vanaf het eerste ei, waardoor de eieren met tussenpozen van één of twee dagen uitkomen. Ze hebben een broedtijd van 33 dagen. Afwisselend haalt één van de ouders voedsel voor de jongen, terwijl de andere ouder bij het nest blijft. Na zes weken is de jonge ooievaar volgroeid en is het tijd om zijn vliegspieren te gaan testen.

Bedreiging

Door het verlies van een goed leefgebied door ruilverkaveling en bejaging langs de trekroutes werd in 1980 een dieptepunt bereikt in de ooievaarstand. In 1969 werd in Nederland een succesvol fokprogramma gestart. Jongen werden vrijgelaten in buitenstations. Door een verminderd gebruik van pesticiden in land- en tuinbouw en door een herstel van het biotoop doen ook de "wilde" ooievaars het goed. In 2003 vlogen weer vooroorlogse aantallen Europese ooievaars rond.

Bronnen:

Creative Commons-Licentie
Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.

Paspoort

Naam Europese ooievaar
Klasse Aves (vogels)
Orde Ciconiiformes (Ooievaarachtigen
Familie Ciconiidae (Ooievaars)
Geslacht Ciconia
Soort Ciconia ciconia
Grootte  100 - 115 cm
Spanwijdte 155 - 165 cm
Gewicht man 4.5 kg
Gewicht vrouw 3.5  kg
Paartijd Maart - april
Broedinterval 1 x per jaar
Broedtijd 30 - 37 dagen
Nest Nest van takken en twijgen, diameter 1,5 meter
Geboorte April - juni
Gewicht eieren  
Aantal eieren 3 - 6 eieren
Uitvliegen 8 - 10 weken
Geslachtsrijp 3 - 5 jaar; gem
Levensduur Tot 39 jaar in de natuur
Voeding in de natuur Insecten, schelpdieren, vissen, aardwormen, amfibieën en kleine zoogdieren
Leefgebied Zuid-Europa, Noord-Afrika, Zuidoost-Azië en overwinteren in Afrika, India en Zuid-Azië
Groep/solitair In een groep
Fokprogramma -
CITES -
IUCN Niet bedreigd (LC)
Follow Us