Kluut-robderuiterAuthor: Rob de Ruiter
License: Public Domain

   Leefgebied-KluutBirdLife International 2012. Recurvirostra avosetta. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2014.2.
Accessed on 08 November 2014.
  Kluut-wiki-Andreas TrepteAuthor: Andreas Trepte
License: CC BY-SA 2.5

Vogels

Recurvirostra avosetta

gb Pied avocet  de Säbelschnäbler fr Avocette élégante

Leefgebied

Kluten komen voor in Noord-Afrika en Eurazië. Deze steltloper overwintert langs de kust van de Middellandse Zee en de Atlantisch kust van Frankrijk, Portugal, Zuid-Spanje, Zuid-Engeland en Zuid-Azië. Een deel van de populatie overwintert in de Westerschelde. In Nederland is de kluut tijdens het broedseizoen voornamelijk te vinden langs watergebieden zoals het Lauwersmeer.  De trek vindt plaats in de maanden augustus tot en met oktober.

Uiterlijk

De kluut is een opvallende wit met zwart gekleurde steltloper. Ze zijn 43 tot 46 cm groot en ze wegen 290 tot 400 gram. De licht omhoog gebogen snavel is 7.5 tot 8.5 cm lang. Het verenkleed is over het algemeen wit van kleur met uitzondering van de bovenkant van de kop en zwarte delen op de vleugels en de rug. Door slijtage kan de zwarte kleur in bruin veranderen.

De lange poten zijn lichtblauw en 7.6 tot 10.2 cm lang. De spanwijdte bedraagt 76-80 cm. De mannetjes en de vrouwtjes lijken sterk op elkaar. De jongen lijken op de volwasen exemplaren maar hebben meer grijze en sepia tinten.

Voortbeweging

Kluten kunnen goed zwemmen. Als ze vliegen steken de achterpoten uit ten opzichte van de staart. Tijdens de vlucht is de hals niet helemaal gestrekt.

Gedrag

Kluten leven in grote groepen van soms wel enkele duizenden vogels. Deze vogels zijn erg territoriaal ingesteld en agressief tegen indringers. Het is een groepsvogel.

Voortplanting

Aan het eind van de winter vormen deze vogels paartjes. Kluten broeden in kolonies, meestal op zanderige vlaktes, moerassige weilanden, ondiepe meren met brak water. Na aankomst in de broedgebieden begint meestal direct de balts die kort is en in groepsverband wordt opgevoerd. Ongeveer 3 tot 18 vogels verzamelen zich dan en vormen een cirkel waarbij ze de met koppen naar binnen staan gericht. Ze gooien dan met droge grasjes in de lucht en schudden heftig met kop en snavel heen en weer. Soms loopt het uit op bedreigingen en vechten. Vogels die al paartje gevormd hebben gaan stijf tegen elkaar aan staan om te laten zien dat ze bij elkaar horen. Kluten vormen paartjes voor één seizoen en zowel het mannetje als het vrouwtje zorgen voor het uitbroeden van de eieren en het grootbrengen van de jongen.

Het nest bestaat uit een ondiep kuiltje in de grond dat met schelpjes, steentjes en gras wordt bekleed. Kluten broeden meestal in kleine groepjes, soms samen met andere waadvogels. Vanaf half april worden 2 tot 5 zandkleurige of grijsgroene eieren met donkere vlekken gelegd. De broedtijd bedraagt ongeveer 23 dagen. Kort na het uitkomen van de eieren verlaat het broedpaartje de kolonie. Ze  brengen de jongen naar een tot op enkele kilometers verderop gelegen plek, waar ze jongen grootbrengen. Deze plek verdedigen ze fel. Wanneer de jongen geboren worden hebben ze eerst nog een rechte snavel. Na 7 tot 8 weken vliegen de jonge vogels uit.

Voeding

Kluten foerageren vaak in kustgebieden met brak water of op het wad. Ze vangen hun voedsel door in ondiep water met een fijne sliblaag met de snavel op een kiertje een heen en weer maaiende bewegingen te maken. Zodra er voedsel in de snavel komt, klapt de snavel direct dicht. Op die manier foerageren ze het grootste deel van de dag. Op het menu staan voornamelijk insecten, schaaldieren en wormen. De prooi wordt op de tast opgespoord.

Bedreiging

De soort wordt in Europa bedreigd door de vervuiling van de waterrijke gebieden met PCB's, insecticiden, selenium, lood en kwik. Belangrijk overwinteringsgebieden zoals in Portugal of de Gele Zee worden ook bedreigd door de ontwikkeling van nieuwe infrastructuren, landaanwinning, vervuiling, verstoring door mensen en verminderde stroming in rivieren. De soort is gevoelig voor botulisme en vogelgriep.

De kluut is een van de soorten waarop de Afrikaans-Euraziatische overeenkomst over watervogels (AEWA) van toepassing is.

Bronnen:
Wikipedia: https://de.wikipedia.org/wiki/S%C3%A4belschn%C3%A4bler
Wikipedia: https://nl.wikipedia.org/wiki/Kluut
Encyclopedia Of Live: Michаel Frаnkis, "Recurvirostra avosetta Linnaeus 1758" in Encyclopedia of Life, available from http://eol.org/pages/1049118 Accesses on 10 Nov.2014

Creative Commons License
Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie

Paspoort

Naam Kluut
Klasse Aves (vogels)
Orde Charadriiformes (Steltloperachtigen)
Familie Recurvirostridae (Kluten)
Geslacht Recurvirostra
Soort Recurvirostra avosetta
Grootte man 43 - 46 cm
Grootte vrouw 43 - 46 cm
Snavellengte 7.5 - 8.5 cm
Spanwijdte 20.6 - 24 cm
Gewicht man 290 - 400 gram
Gewicht vrouw 290 - 400 gram
Paartijd April - augustus
Broedinterval Jaarlijks
Broedtijd 23 dagen 
Nest Kuiltje in de bodem met schelpjes en gras bedekt
Geboorte April - september
Gewicht eieren  
Aantal eieren 2 - 5 eieren
Uitvliegen 7 - 8 weken
Geslachtsrijp man  
Geslachtsrijp vrouw  
Levensduur 27 jaar in de natuur
Voeding in de natuur Insecten, schaaldieren en wormen
Voeding in de dierentuin  
Leefgebied Noord-Afrika en Eurazië. 's-Winters in Zuid-Afrika en het zuiden van Azië
Groep/solitair Leven in grote kolonies
Fokprogramma -
CITES -
IUCN Niet bedreigd (LC)
Follow Us