Roodkopgier wiki AttisAuthor: Attis
License: public domain
   Leefgebied roodkopgierAuthor: Cathartes aura
License: CC BY-SA 3.0
   RoodkopgierAuthor: Tim McCormack
License: CC BY-SA 3.0

Vogels

Cathartes aura

gb Turkey vulture  de Truthahngeier fr Urubu à tête rouge
nl Kalkoengier

Leefgebied

De roodkopgier of kalkoengier leeft in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika. Ze kunnen zich goed aanpassen en leven dan ook in uiteenlopende gebieden zoals graslanden, bossen en stedelijke gebieden. Droge bossen, akkerland en savannes zijn echter favoriet. Dit dier is samen met de zwarte gier één van de meest algemene Amerikaanse roofvogelsoorten.

Uiterlijk

Het is een zwarte of grijsbruine vogel met een paarse tot vuurrode kale kop en nek. Daarnaast zitten er aan de kop rode kwabben, net als bij een mannelijke kalkoen. De vleugels zijn breed en de staart is lang. Er zijn zes ondersoorten. De afmeting en het gewicht verschilt per ondersoort. De lengte varieert van 64 tot 81 cm, de spanwijdte van 140 tot 180 cm en het gewicht van 0.8 tot 2 kg. Mannetjes en vrouwtjes zijn niet van elkaar te onderscheiden.

Voortbeweging

Door een gunstige verhouding van vleugeloppervlak en gewicht hebben ze meer opwaartse druk dan andere gieren en kunnen ze beter gebruik maken van thermiek.

Wetenswaardigheden

  • Door hun goede reuk en omdat ze goed kunnen zien, kunnen roodkopgieren goed karkassen opsporen. Zwarte gieren profiteren hiervan door ze te volgen. 
  • Er zijn maar weinig vogels waarvan bekend is dat ze goed kunnen ruiken.
  • Ze kunnen niet door de huid van dode dieren heen komen. Daarom moeten ze wachten op andere dieren die het karkas openmaken of moeten ze wachten tot het karkas begint te ontbinden.
  • Door half verteerd vlees uit te braken verspreiden ze een geur die de meeste roofdieren op afstand houdt.

Voedsel in de natuur

Net als andere gieren is de roodkopgier een afvalopruimer en eet hij aangespoelde vis, dode en rottende dieren en fruit. Het voedsel van de roodkopgier verschilt per leefgebied. Vogels die in de buurt van landbouwgebieden leven voeden zich voornamelijk met het aas van gedomesticeerde dieren, meestal vee. De roodkopgier heeft een voorkeur voor kleine karkassen, maar ook op grotere dode dieren zal de roodkopgier afkomen. Ze eten graag vers vlees maar ze kunnen niet door de huid van dode dieren heen komen. Daarom moeten ze vaak wachten op andere dieren die het karkas openmaken of moeten ze wachten tot het karkas begint te ontbinden.

Roodkopgieren ook gaan regelmatig langs snelwegen op zoek naar dieren die slachtoffer zijn geworden van het verkeer. Daarnaast staan ook eieren van andere vogels en kleine diertjes zoals hagedissen en insecten op het menu. 

Gedrag

De roodkopgier leeft in grote groepen van ongeveer dertig exemplaren, waaronder mannetjes, vrouwtjes en jonge vogels. In gebieden met veel prooi en veel broedplaatsen nestelen, slapen en jagen roodkopgieren vaak samen met zwarte gieren. Vaak zit de roodkopgier in een boom of zweeft hij boven de omgeving op zoek naar voedsel. Dankzij het grote vleugeloppervlak in combinatie met zijn lage gewicht en zijn gevingerde vleugelpunten is de roodkopgier een goede zwever. Tijdens het zweven worden de vleugels in een ondiepe V-vorm gehouden. De roodkopgier kan zijn voedsel, behalve met zijn scherpe ogen, ook vinden door het op een grote afstand te ruiken. Er zijn maar weinig vogels waarvan bekend is dat ze goed kunnen ruiken. 

Predatie

De eieren zijn vaak het doelwit van zoogdieren zoals de gewone wasbeer. Op zowel de jongen als de volwassen vogels wordt gejaagd door de Amerikaanse uil. Door half verteerd vlees uit te braken verspreiden ze een geur die de meeste roofdieren op afstand houdt.

Echter, de grootste sterfte onder deze dieren wordt veroorzaakt door de mens. Roodkopgieren zijn namelijk vaak het slachtoffer van het verkeer en ze komen vaak vast te zitten in hekken en wildklemmen. Problemen die door zwarte gieren worden veroorzaakt worden vaak toegekend aan deze roodkopgieren. Deze vogels worden dan ook vaak door mensen gedood en hun nesten worden vernield.

Voortplanting in de natuur

Ter aanvang van het paringsritueel verzamelen verschillende roodkopgieren zich op de grond om daar met half gespreide vleugels in cirkels rond te hoppen. In de lucht gaat een roodkopgier vlak achter een potentiële partner aan vliegen waarbij een ritueel van flapperen met de vleugen en duiken wordt uitgevoerd. Paartjes blijven tijdens de broedperiode, en zelfs meestal het hele jaar bij elkaar. Ze broeden in groepen maar ze gaan alleen op zoek naar voedsel.

In Noord-Amerika broeden de vogels van maart tot juni. Het nest van de roodkopgier bestaat meestal uit een holte in een rots of boom. Soms nestelt deze roofvogel ook op gebouwen. Er wordt nauwelijks een nest gemaakt. De nestplaats wordt bekleed met takjes, veren en stukjes huid, die de gier van dode dieren aftrekt. Met behulp van gedroogde uitwerpselen wordt het nest verstevigd.

Het vrouwtje legt één tot drie eieren, waarop beide geslachten om de beurt broeden. Na 30 tot 40 dagen komen de eieren uit en de jongen worden gevoed met opgebraakt voedsel uit de krop. Na drie maanden kunnen de jonge roodkopgieren vliegen.

Roodkopgieren kunnen 12-17 jaar oud worden.

Bedreiging

Deze vogels worden nauwelijks bedreigd. De IUCN heeft deze vogelsoort dan ook geclassificeerd als niet bedreigd.

Bronnen:

Creative Commons License
Dit werk valt onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.

Paspoort

Naam Roodkopgier
Klasse Aves (vogels)
Orde Accipitriformes
Familie Cathartidae (Gieren van de Nieuwe Wereld)
Geslacht Cathartes
Soort Cathartes aura
Grootte  64-81 cm
Spanwijdte 140-180 cm 
Gewicht 0.8-2 kg 
Paartijd In Noord-Amerika van maart tot juni 
Broedinterval Jaarlijks 
Broedtijd 30-40 dagen 
Nest Holte in een rots of een boom 
Geboorte Maart-juni 
Gewicht eieren 60 gram 
Aantal eieren 1-3 eieren 
Uitvliegen 3 maanden 
Geslachtrijp Geen info
Levensduur in de natuur 12-17 jaar
Voeding Aangespoelde vis, dode en rottende dieren en fruit 
Leefgebied Noord-, Midden- en Zuid-Amerika 
Groep/solitair Groepen van 30 vogels
Fokprogramma
CITES
IUCN Niet bedreigd (LC)
Follow Us